Oto obraz moich myśli

	Czy twórcza wrażliwość to siła, instancja ocalenia, czy może pułapka czułej duszy i serca, dotyk samotności, która nieustannie pragnie, poszukuje, rozsnuwa nitki wyobraźni? W wierszu W pułapce Dominika Gil snuje refleksję ujętą w formułę pytania retorycznego: „Czyżby artyści żyli krócej/ tyle z siebie dając sztuce/ by nie zostało nic na codzienność”. Refleksję ujmującą istotę owych twórczych wzlotów, porywów, które pełne oddanie sztuce przypłacają krótkim życiem i brakiem zwyczajności, dającej smak szczęścia. Fotografia ludzi w dzwonnicy (Na wielkiej dzwonnicy Aleksandry Głowali), którzy spoglądają z góry na świat i szukają „serca od wielkiego dzwonu” subtelnie koresponduje z wymową wiersza, tworzy synergię myśli i obrazu. 
	Dominika Gil ze swoimi wierszami i Aleksandra Głowala jako autorka fotografii po raz drugi stworzyły dzieło, które korespondencję sztuk „przetransponowało” w symbiozę uczuć, emocji, myśli i stanów ducha. Kompozycje myśli 2 to rejestr „zamyślonych słów” i ożywionych sensem obrazów, które przemawiają zarówno oddzielnie, jak i w pewnej twórczej konfiguracji. Można rzec, że tytuł należałoby dopełnić i niejako wzbogacić, uznając, iż książka jest kompozycją myśli i obrazów. 
Subtelne rejestry duszy cechuje oszczędność, wręcz lapidarność i zarazem sugestywność, wymowność. Można w przypadku tekstów Dominiki Gil mówić wręcz o słownej ekwiwalentyzacji myśli i uczuć (w duchu Awangardy Krakowskiej), przy czym czasem ta wewnętrzna prawda wybrzmiewa jakby expressis verbis, innym razem myśl spowija obraz, delikatna sugestia, odrobina dwuznaczności z posmakiem paradoksu. W wierszu Empatia mamy do czynienia ze współodczuwaniem – nieraz jakby utajnionym i bezsłownym – które wszakże łączy się z chęcią ujawnienia uczuć w odpowiednim, najlepszym momencie: „jeśli będę miała dobry dzień/ to na żywo usłyszysz/ że jestem blisko”. Sporo tu misternej, delikatnej i ulotnej w swej istocie gry słów. Mamy „dobry dzień” w sensie pewnej jakości doznań i psychicznej „dyspozycyjności”, usłyszenie „na żywo” w swej bezpośredniości, tu i teraz, lub spontaniczności, która może być poza kontrolą, mieć walor epifaniczny. Także „bliskość” da się odczytać jako cielesną obecność tuż obok albo intymność relacji, która nie łączy się z tego typu „komitywą”. W utworze Myśli mamy do czynienia z metaforyczną próbą złagodzenia udręki myślenia za sprawą marzeń, fantazji, zapewne także poezji, która często pojawia się jako istotna płaszczyzna życiowych „wcieleń”. Skoro myśli są tak trwałe, że ich „zgubić/ nie tak łatwo”, to podmiot mówiący decyduje się na „konsolacyjny” zabieg: „włożę głowę w chmury/ by było mi lżej”. 
Liryczna eksploracja myśli i uczuć w wierszach z Kompozycji myśli 2 dokonuje się niejako na dwóch płaszczyznach: poprzez swoistą wiwisekcję i dialog wewnętrzny, rozmowę z sobą oraz poprzez pewną dyskursywność, szczere zwierzenia wobec bliskiej osoby, z którą podmiot mówiący ma wręcz idealne porozumienie, duchowy związek. Ciągłe szukanie, czekanie i autoocena swoich emocji, uczuć, stanów ducha wybrzmiewa wyraźnie choćby w wierszu Co dalej, daleko, natomiast w wierszu Tak sobie myślę daje o sobie znać pragnienie i zarazem obietnica podzielenia się z bliską osobą swoją miłością (jak już przyjdzie), wszystkimi jej „pierwiastkami”. Wyrazem owej dyskursywności (często pozornej pod względem formalnym) jest także wspomniane już dopełnienie poetyckich słów obrazem (co przypomina barokowe emblematy).
Odsłony wrażliwej duszy i osobowości, które zawierają kolejne wiersze, przynoszą całe bogactwo ludzkich doznań: pewne wycofanie, osamotnienie, chęć pokonania barier swojej natury i próby wyjścia poza nią, odkrywanie własnych ograniczeń i czynienie z nich atutów, źródeł wewnętrznego bogactwa, zwątpienie i ukrywanie się przed „impetem” życia oraz wyjście mu naprzeciw z wszystkim, co natura nam dała (także z ową umiejętnością dogłębnego poznania siebie)… W Pochwale naiwności (nasuwającej skojarzenia z Pochwałą głupoty Erazma z Rotterdamu) ma miejsce „doprawienie” naiwności prostymi, „kalwaryjskimi” rymami. Dochodzi tu do głosu utopijne, naiwne pragnienie naprawienia świata sprzed lat i zarazem (ze współczesnego punktu widzenia) zazdroszczenie sobie tej dawnej naiwnej wiary. „W całości sklejam siebie/ z nie rzeczy/ duszy wahań” – czytamy w wierszu Wieczorem. Zatem owo wnikanie w głąb siebie, które mogłoby oznaczać rozczulanie się nad sobą, ma autentyczną wartość – pozwala bowiem stworzyć tę prawdziwą osobową jakość, która będzie w pełni świadoma własnych mocnych i słabszych stron, odporna i bogata (w wierszu cdn. podmiot mówiący dochodzi do konkluzji: „teraz jestem najciekawsza”).
Wątpliwości, pytania, zmienność postrzegania w zależności od chwili, stanu ducha jest nieunikniona, zwłaszcza w przypadku osoby z taką wrażliwością i samoświadomością. W najdłuższym wierszu Maraton (można rzec nomen omen – jeśli skojarzyć długość wiersza i biegu) ta samoocena („samoogląd”) jest nader widoczna. Otaczanie się książkami, nieprzykładanie nadmiernej wagi do wyglądu, chęć zdobywania wiedzy o sobie i życiu to pewien osobowy rys, który podmiot liryczny wiersza obnaża. Widać to szczególnie w refrenowej części: „zamawiam więcej książek niż ubrań/ czy to widać po mnie?/ może wyglądam tak niepozornie/ może mogę być z siebie dumna”. Autorefleksja i rodzące się pytania (retoryczne a może nie tylko – czekające na reakcję drugiej osoby, innych ludzi) niosą z sobą wątpliwości, cień zawodu nad światem utkanym z pozorów, ale także pewną dumę z racji bycia sobą, kimś niepowtarzalnym, „niesterowalnym”. Kimś, kto ceni także dar poezji, będącej ukojeniem, okazją do poznawania siebie i szczerej ze sobą rozmowy, czasami wypełnienia luki w dniach pozbawionych barw, nawet horacjańskim trwaniem poza miarę danych nam lat.
Warto sięgnąć po całe bogactwo myśli i wzlotów lirycznej duszy, które oferują Kompozycje myśli 2. Dominika Gil w delikatnym splocie słów, myśli oraz emocji szczerze i nader ciekawie odsłania siebie i duszę wrażliwej osoby, która nie płynie biernie na fali zdarzeń, nie rezygnuje z tego, czym obdarzyła ją natura, lecz stara się, próbuje wyjść z tym naprzeciw, czasem uczynić z tego swój atut. Towarzyszy jej w tym zaś Aleksandra Głowala, która z miejsc, osób, chwil uwiecznionych, artystycznie zobrazowanych dopełnia kompozycję dzieła na miarę wrażliwego, uważnego i pozwalającego płynąć myślom czytelnika oraz odbiorcy obrazów.

										Ryszard Mścisz

_______________________________________
Dominika Gil, Aleksandra Głowala, „Kompozycje myśli 2”, Rzeszów 2026.